Parlementaire democratie (3) – antw.

VRAGEN  blz. 73

  1. Als sociaaldemocratische partij streeft GroenLinks naar meer gelijkheid. Inkomensafhankelijke kinderbijslag verkleint ongelijkheid.

Volgens de sociaaldemocraten kunnen rijke gezinnen zich beter redden met minder of zelfs zonder kinderbijslag dan arme gezinnen. Een verschil in de hoogte van de bijslag is volgens hen om die reden gerechtvaardigd.

 

  1. Voorbeelduitwerking:

Zowel boeren als natuurliefhebbers hebben veel invloed op het CDA-partijprogramma, terwijl hun belangen vaak botsen.

Voor het CDA is de waarde rentmeesterschap (natuurbehoud) belangrijk, maar de belangen van boeren (geen onteigening van landbouwgrond ten gunste van natuur) krijgen ook veel aandacht. Hiertussen moet een afweging worden gemaakt.

 

  1. Minder leden betekent ook minder potentiële kandidaten voor politieke functies.

Denk aan potentiële Kamerleden, ministers, gemeenteraadsleden of burgemeesters. Begin jaren tachtig was nog 4,5 procent van de kiezers lid van een politieke partij, nu is dat 2,4 procent – een daling van bijna de helft.

 

  1. Voorbeelduitwerking:

–      PVV (rechts-conservatief): eigen risico afschaffen (links standpunt).

–      SGP (rechts-conservatief): verlagen eigen risico (links standpunt).

–      PvdA (links): defensiebudget verhogen (rechts standpunt).

Deze voorbeelduitwerking is gebaseerd op Standpunten politieke partijen op bladzijde 106 en 107 (lesboek) en het politieke spectrum op bladzijde 104 (lesboek).

 

  1. 5. Voorbeelduitwerking:

De SP wil het eigen risico in de zorg afschaffen, D66 wil het juist behouden.

  1. Concurrentie tussen zorgverzekeraars is een typisch voorbeeld van marktwerking. Een ordeningsprincipe dat het liberalisme erg belangrijk vindt.
  2. FvD wil investeren in onderzoek naar duurzame energie.
  3. d.

 

  1. Voorbeelduitwerking:

Eens, want:

–      daardoor worden verkiezingsbeloften beter nageleefd;

–      volksvertegenwoordigers die afwijken van partijstandpunten, misleiden de kiezer;

–      verdeeldheid bemoeilijkt de onderhandelingen en samenwerking met andere partijen.

Oneens, want:

–      volksvertegenwoordigers zijn op persoonlijke titel gekozen en moeten dus onafhankelijk zijn;

–      voor controle van de regering moeten Kamerleden niet beperkt worden in hun denken en handelen;

–      door interne discussies wordt de onderbouwing van besluiten sterker.

 

 

 

7     IN HET NIEUWS  blz. 74

 

  1. Veel, want volgens deze critici is er weinig ruimte voor afwijkende meningen.
  2. Participatie: volgens Wevers is de invloed die partijleden kunnen uitoefenen gering.

Dat blijkt uit de woorden “ondemocratische partij”.

–      Integratie van ideeën: er is volgens Wevers geen sprake van bundeling van ideeën over de organisatie van de partij.

Afwijkende ideeën van critici worden immers niet geaccepteerd, aldus Wevers.

–      Selectie van kandidaten: doordat FvD kritische leden uit de partij zet, zal Wevers vinden dat FvD goede kandidaten misloopt.

  1. Dat het partijbestuur van FvD alles bepaalt, zoals destijds het politbureau in de communistische Sovjet-Unie.

 

 

8     WOORDWOLK  blz. 74

 

Voorbeelduitwerking:

De linker woordwolk hoort bij SP omdat deze partij:

–      voorstander is van een nationaal zorgfonds;

–      de waarde gelijkheid centraal stelt;

–      opkomt voor de zwakkeren (achterstand, werkloosheidsbestrijding, eerlijk delen);

–      van haar Kamerleden eist dat ze een deel van hun salaris in de partijkas storten (afdracht).

 

De rechter woordwolk hoort bij VVD, omdat deze partij:

–      voorstander is van zo veel mogelijk persoonlijke vrijheid;

–      opkomt voor automobilisten (filebestrijding);

–      voor een sterke defensie en de NAVO is.

 

 

9     Waarover maken we ons zorgen?  blz. 75

 

  1. Bij de PvdA, GroenLinks en D66 staat dit onderwerp bovenaan. Deze partijen zijn sociaaldemocratisch en streven naar een eerlijker verdeling van inkomen.

Dit geldt echter in mindere mate voor D66.

  1. De PvdA en SP (links) maken zich meer zorgen om sociale zekerheid dan de VVD (rechts). Linkse partijen zijn traditioneel voor bescherming van de zwakkeren door de overheid, terwijl rechtse partijen voor een kleine overheid en eigen verantwoordelijkheid zijn.

De scores van de partijen bij sociale zekerheid: PvdA 3, SP 3, VVD 15.

  1. Voorbeelduitwerking:

–      Milieu, vanwege het verdrag van Parijs en meer bewustwording over klimaatverandering.

–      Terrorisme, vanwege de vele aanslagen in Europa en daarbuiten.

–      Gezondheidszorg, onder andere vanwege de toenemende vergrijzing van Nederland.

–      Integratie, vanwege de nasleep van de vluchtelingencrisis.

–      Globalisering, vanwege verdringing op de arbeidsmarkt en concurrentie met lagelonenlanden.

  1. Eigen uitwerking leerling.
  2. Eigen uitwerking leerling.
  3. Eigen uitwerking leerling.

 

 

 

10    ZOEK DE BEGRIPPEN BIJ ELKAAR  blz. 76

 

Zie voor een toelichting bij deze ‘thinking skill’ het document Inleiding en extra’s van de Docentenhandleiding I VWO 2018-2019.

 

Voorbeelduitwerking:

 

TITEL:   TITEL:   TITEL:   TITEL:
Christendemocratie

 

  Liberalisme   Sociaaldemocratie   Populisme
geloof   VVD   gelijkwaardigheid   politieke stijl
gespreide verantwoordelijkheid   passieve overheid   actieve overheid   vox populi
CDA   eigen initiatief   verzorgingsstaat   volk is homogene groep
politieke midden   vrijheid   PvdA   PVV
SGP   vrijemarkteconomie   SP   nationalisme
conservatief   rechts   links   polarisatie

 

 

11    WELKE PARTIJ PAST BIJ MIJ?  blz. 76

 

Eigen uitwerking leerling.

Vind je dat dit advies klopt?

Eigen mening leerling.

 

Gebruik enkele antwoorden van leerlingen op de tweede vraag als uitgangspunt voor een klassengesprek. Ga vooral in op enkele oordelen van leerlingen die vinden dat het advies niet klopt. Vraag naar de motivatie en laat de klas daarop reageren.

 

 

12    TROUBLESPEECH  blz. 77

 

Eigen uitwerking leerlingen.

Voorbeelden van verdedigingspunten:

 

1.    Jesse Klaver “De auto is niet van mij! Een Vlaamse vriend wilde mij z’n nieuwe auto laten uitproberen.”
  “Ik was aanwezig bij een fundraiser voor duurzame auto’s en mocht een ritje maken in een Hummer die reed op bio-ethanol.”
2.    Alexander Pechtold “De vakken die mijn zoon wil volgen worden alleen op deze school gegeven.”
  “Mijn zoon doet daar onderzoek naar de kansen van en ongelijkheid tussen Britse plattelandsjongeren ten opzichte van jongeren uit Londen.”
3.    Geert Wilders “De media verkopen lariekoek. Mijn schoonmaakster was een hardwerkende Nederlandse vrouw en moeder van drie kinderen.”
  “Toen ik erachter kwam dat zij illegaal in Nederland verbleef, heb ik haar direct aangegeven bij de IND.”

 

 

 

 

4.    Sybrand Buma “Door alle drukte van die lieve kinderen was ik er even met mijn hoofd niet bij. Iedereen heeft wel eens zo’n moment dat je het niet weet.”
  “Ik wilde uittesten of een van de leerlingen mij misschien kon helpen met de tekst. Natuurlijk ken ik de tekst van het Wilhelmus wel.”
5.    Henk Krol “Slagter liet tijdens het gala doorschemeren dat hij Omroep MAX wil opheffen en directeur van BNN wil worden, omdat hij die ouderen maar stom en vervelend vond, waarop ik woedend werd.”
  “Ik heb me misdragen en heb hier spijt van. Maar als een collega met wie je dezelfde standpunten deelt je aanvalt vanwege je geaardheid, dan breekt er iets …”