Parlementaire democratie (7) – antw.

7    Gemeente en provincie

 

 

VRAGEN  blz. 95

  1. a. Vraag onder de begincase: Is het een goed idee om burgers verplicht mee te laten denken over lokale kwesties?

Voorbeelduitwerking:

–      Ja, burgers krijgen meer te zeggen over lokale besluiten.

De kans dat ze regels eerder naleven en tevredener zijn over de politiek neemt hierdoor toe.

–      Nee, besluitvorming wordt vertraagd door inmenging van het burgerpanel.

–      Nee, de autonomie van de gemeenteraad neemt af.

–      Nee, kosten stijgen door vergoeding van panelleden.

  1. Gekozen moet worden uit:

–      bevolkingsregister

–      sluiten van huwelijken

–      politie

–      ophalen huisvuil

–      groenvoorziening

–      openbare verlichting

–      verlenen bouwvergunningen

–      bestemmingsplannen.

 

  1. Decentralisatie beoogt besluitvorming buiten ‘Den Haag’.

Het subsidiariteitsbeginsel sluit daarop aan: hogere instanties doen niet iets wat door lagere instanties kan worden gedaan.

 

  1. Voor meer efficiëntie, want beleid wordt toegespitst op een specifieke regio.

Regio’s hebben hun eigen kenmerken en problemen, bijvoorbeeld hoge werkloosheid, veel ouderen, veel natuur, krimpgemeenten, enzovoort. Dat vraagt om beleid op maat, want dat is efficiënter en effectiever dan centraal geleid beleid. Denk bijvoorbeeld aan het verstevigen van huizen in Groningen vanwege de gaswinning of de aanpak van drugscriminaliteit in grensgemeenten.

 

  1. Het poldermodel: overleg met elkaar voeren en samen zoeken naar een oplossing.

De Nederlandse overlegcultuur is ontstaan in de middeleeuwen toen boeren, edelen, stedelingen en andere burgers gezamenlijk de bouw van dijken moesten organiseren om zich tegen overstromingen te beschermen. Vandaar ook de naam ‘poldermodel’.

 

  1. a. De mate waarin gemeenten erin slagen om taken met de beschikbare middelen efficiënt uit te voeren.
  2. De centrale overheid kan aan macht inboeten en het overzicht over de prioriteiten en inzet van middelen kwijtraken.

 

  1. Voorbeeldantwoorden:

–      De gemeente Twenterand staat vanwege financiële tekorten in 2018 onder toezicht van de provincie Overijssel. Voor uitgaven die niet in de begroting staan is vooraf goedkeuring nodig van de provincie.

–      Amsterdam mocht alleen met goedkeuring van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu een scooterverbod op fietspaden invoeren.

–      De stad Groningen lag in de clinch met Den Haag over het plaatsen van een opvanghuis voor afgewezen asielzoekers.

Gemeenten zijn op allerlei gebieden gebonden aan wat in Den Haag wordt beslist.

 

 

 

7     WELK POLITIEK ORGAAN?  blz. 96

 

  1. Met de Tweede Kamer, ze hebben dezelfde taken.

Het controleren van het bestuur en medewetgeving.

Verschil: Provinciale Staten en gemeenteraad vergaderen meestal maar één keer per maand, de Tweede Kamer enkele dagen per week.

Ook mensen zonder Nederlandse nationaliteit kunnen meedoen aan gemeenteraadsverkiezingen, mits ze vijf jaar in Nederland wonen.

  1. Met de regering, ze hebben uitvoerende macht.

Verschil: de voorzitter van Gedeputeerde Staten/B en W (= uitvoerende macht) is tevens voorzitter van de Provinciale Staten/de gemeenteraad (= wetgevende macht).

De voorzitter van de ministerraad (de premier) is geen voorzitter van de Tweede Kamer.

  1. Met de minister-president, want beiden zijn de hoogste functionaris voor dit politieke niveau.

Verschil: de burgemeester en de commissaris van de koning worden voor zes jaar benoemd. De minister-president wordt gelijk met de andere ministers voor maximaal vier jaar benoemd.

 

 

8     JOUW GEMEENTE  blz. 96

 

  1. t/m d. Eigen uitwerking leerling.

 

 

9     DILEMMA  blz. 97

 

Zie voor een toelichting bij de Dilemma-opdrachten het document Inleiding en extra’s van de Docentenhandleiding I VWO 2018-2019.

 

  1. Niet bijvoeren, waardoor dieren doodgaan en de maatschappelijke onrust voortduurt of wel bijvoeren, waarmee je bedreigers hun zin geeft en tevens het afweersysteem van dieren verzwakt.

Maatschappelijke onrust leidde in dit geval tot bedreigingen van boswachters en tot gevaarlijke bijvoeracties van burgers.

  1. Verkeerde vergelijking. Een hond is een huisdier en daarvoor heeft de eigenaar een zorgplicht. Voor ‘wilde’ dieren die in natuurgebieden leven bestaat deze plicht niet. Volgens de rechter geldt bij wilde dieren het principe ‘handen af’.
  2. Geen burgerlijke ongehoorzaamheid:

–      de actie op Facebook (de wet wordt niet overtreden);

–      het bedreigen van boswachters (daarbij is sprake van geweld).

Wel burgerlijke ongehoorzaamheid:

–      het bijvoeren van de dieren door burgers (de wet wordt overtreden, het is openlijk en het is geweldloos).

Naast het overtreden van de wet, geen geweld en uitvoer van de actie in het openbaar is een ander kenmerk van burgerlijke ongehoorzaamheid dat je niet opkomt voor je eigen belang, maar voor iets wat volgens jou in het algemeen belang is.

 

 

 

10    BURGEMEESTERS AAN DE MACHT  blz. 97

 

  1. Ideologisch geruzie staat praktische, snelle en effectieve oplossingen in de weg.
  2. Eigen antwoord leerling. Het gaat om de volgende vier argumenten bij de stelling “Burgemeesters moeten we rechtstreeks kunnen kiezen”:

–      Een rechtstreeks gekozen burgemeester is democratischer.

–      Gekozen burgemeesters hebben meer steun van de bevolking.

–      Een gekozen burgemeester staat tegenover de eveneens gekozen gemeenteraad.

Het is dan onduidelijk wie het voor het zeggen heeft

–      In de meeste andere West-Europese landen kiest de bevolking ook rechtstreeks de burgemeester.

 

 

Schema politiek bestuur  blz. 98